ભારતનો ‘શાંતિદૂત’ તરીકે યુ.એન. સુરક્ષા પરિષદમાં પ્રવેશ

ભારત સહિત મેક્સિકો, નોર્વે, આયર્લેન્ડ અને કેન્યાને ૨ વર્ષ માટે બિનકાયમી પદ અપાયું

સોમવારે ભારત, મેક્સિકો, નોર્વે, આયર્લેન્ડ અને કેન્યા સહિતના પાંચ નવા દેશો સંયુક્ત રાષ્ટ્રની સુરક્ષા પરિષદમાં સત્તાવાર રીતે જોડાયા છે કારણ કે, વૈશ્વિક શાંતિ અને સલામતી જાળવવા માટે જવાબદાર સંગઠનો વધુ ધ્રુવીય બની રહ્યા છે. યુનાઇટેડ નેશન્સ સુરક્ષા પરિષદ મુખ્યત્વે વિશ્વની શાંતિ અને સુરક્ષા માટે કાર્યરત હોય છે. જેમાં અમેરિકા, યુ.કે., ચાઈના, ફ્રાન્સ સહિતના ૧૫ દેશો કાયમી સભ્યો છે. સમગ્ર વિશ્વમાં જ્યારે પણ ખતરો તોળાય ત્યારે આ પરિષદ પ્રથમ શાંતિ સ્થાપવા પ્રયત્નશીલ હોય છે. કોઈ પણ પરિસ્થિતિમાં બે દેશો વચ્ચેની અદાવતમાં વિશ્વને હાલાકી ન ભોગવવી પડે તે હેતુસર સુરક્ષા પરિષદ કાર્યરત હોય છેઅને જ્યારે વિશ્વ પર યુદ્ધનો ખતરો મંડાય ત્યારે પરિષદ પોતાના અનામત સૈનિકો મારફત યુદ્ધને કાબૂમાં લેવા પ્રયત્નશીલ હોય છે. આ પરિષદમાં ભારતને બિનકાયમી સ્થાન આપવામાં આવ્યું છે.

ભારત ધીમે ધીમે મહાસતા તરફ આગળ વધી રહ્યું છે. સમગ્ર વિશ્વને ભારતની જરૂરિયાત ઉભી થઈ છે ત્યારે પરિષદમાં ભારતને સ્થાન આપવામાં આવ્યું છે. આના કારણે ભારતની યશકલગીમાં વધારો થયો છે તેવું પણ લાહી શકાય છે. હાલ ભારત પરિષદમાં શાંતિદૂત તરીકેની ભૂમિકામાં રહેશે.  વર્તમાન પરિષદના પ્રમુખ ટ્યુનિશિયા દ્વારા સૂચિત એજન્ડાને મંજૂરી આપવાના હેતુ માટે તેમણે પ્રથમ બેઠકમાં ભાગ લીધો હતો. નવા દેશો ૧૫ વર્ષીય કાઉન્સિલ પર બે વર્ષ માટે બિનકાયમી સ્થાન ધારણ કરશે. યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ ઓફ અમેરિકા, રશિયા, ચીન, ફ્રાન્સ અને યુનાઇટેડ કિંગડમના કાયમી સભ્યો કોઈ પણ દેશને પરિષદમાં સ્થાન નહીં આપવાના  અધિકાર ધરાવે છે. રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના નેતૃત્વ હેઠળના યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સએ મુત્સદ્દીગીરી માટે એકપક્ષી અભિગમ અપનાવ્યો હોવાથી તાજેતરના વર્ષોમાં કાઉન્સિલની અંતર્ગત વિભાજન તીવ્ર બન્યું છે.

એસસી પ્રક્રિયા અનુસાર જે એક વિશિષ્ટ સમાચાર એજન્સી છે. કાયમી ડિરેક્ટરના અસ્વીકારના અધિકારનો ઉપયોગ વર્ષ ૧૯૯૦ થી ૨૦૦૦ દરમિયાન ૧૦ ગણા કરતા ઓછો હતો પરંતુ તેનો ઉપયોગ વર્ષ ૨૦૧૦ થી ૨૦૧૯ સુધીમાં ૩૧ વખત અને ફક્ત એક જ વર્ષમાં ૫ વખત કરવામાં આવ્યો હતો. સુરક્ષા પરિષદ વિશ્વવ્યાપી સંખ્યાબંધ સંઘર્ષ ક્ષેત્ર અને કટોકટીઓમાં કાર્યરત છે. મુખ્યત્વે યુએનનાં સભ્ય દેશોમાંથી આશરે ૧ લાખ સૈનિકોની એક ડઝનથી વધુ શાંતિ રક્ષા પ્રવૃત્તિઓ કાર્યરત છે.

Loading...